Sayısı 600 bini aşan kişi, kira geliri elde ediyor ve vergi dairesine beyan edip, gelir vergisini ödüyor. Kira geliri elde edenlerin bazıları da, nasıl beyan edilmesi gerektigini bilmiyor. Eksik ya da yanlıs uygulamanın sonuçlarını ise yine mükellefler çekiyor.
Beyana tabi yalnız kira geliri elde edenler ile beyana tabi başka geliri
de olanlar, 2006 yılında elde ettikleri kira gelirlerini, 2007 yılı Mart
ayının 15nci günü akşamına kadar yıllık beyanname ile bağlı bulundukları
vergi dairesine beyan etmek ve hesaplanan verginin yarısını Mart ayının
sonuna kadar ödemek zorundadırlar. Kalan bölümü de Temmuz ayı sonuna kadar
ödenecekdir.
A. KİMLER, NE ZAMAN, NEREYE BEYANNAME VERECEK?
1. Kimler Beyanname Verecek? Beyana tabi gelirleri, yalnızca kira gelirlerinden, yani gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükelleflerden 2006 yılında;
a. Tahsil ettiği yıllık konut kira gelirleri, 2 bin YTL'yi (2 milyar TL'yi) aşanlar,
b. Takvim yılı içinde, sadece işyeri kira gelirleri olan ve bu
gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılanlardan, yıllık kira
gelirlerinin brüt tutarı, 2006 yılı için 15 bin YTL (15 milyar TL)'yi
aşanlar (yani vergi kesintisi yapılmasından önceki kira tutarı, 15 bin
YTL'yi aşanlar),
c. 2006 yılı içinde, yani 1 Ocak-31 Aralık 2006 tarihleri arasında
hem konut hem de işyeri kira geliri elde edenlerden, konut kira gelirinin
2 bin YTL'yi (2 milyar TL'yi) aşan kısmı ile tevkifata tabi tutulmuş
işyeri kira gelirinin saf tutarı toplamı 15 bin YTL'yi (15 milyar TL'yi)
aşanlar,
d. İşyerini vergi kesintisi yapma zorunluluğu olmayanlara (örneğin
basit usulde vergiye tabi olan mükelleflere veya yabancı elçiliklere)
kiralayanlardan, yıllık kira gelirinin brüt tutarı, 2006 yılı için 800
YTL'yi (800 milyon TL'yi) aşanlar,
e. Diğer mal ve haklardan kira geliri elde edenler, gelir vergisi beyannamesi vermek zorundadırlar.
2. Kira ödemeden Oturanların Durumu
Konutlarını; oğlu, kızı, torunu, kardeşi, annesi, babası, büyük annesi ve büyük babası dışındaki kişilere kullanımları için bedelsiz olarak tahsis edenler ile kendilerine ait evlerinde, akrabaları dışındaki kişilerle birlikte oturanlar, emsal kira bedeli, yani emlak vergisi değerinin yüzde 5'ini kira
geliri olarak beyan etmek zorundadırlar.
Mesela; Mehmet Nuri Bey'in iki konutu vardır. Bunlardan birinde kızı diğerinde halası kira ödemeden oturmaktadır. Bu durumda, Mehmet Nuri Bey'in
halasının oturduğu ev nedeniyle kira almadığı halde, kira geliri beyan etmesi gerekmektedir.
Öte yandan, boş kalan evlerin (örneğin bir bağ evinin) korunması amacıyla
bedelsiz olarak başkalarının kullanımlarına bırakılması gelir vergisine tabi değildir.
Konut dışındaki gayrimenkulünü (örneğin büro, dükkan, magaza ya da deposunu) bedelsiz olarak oğluna, kızına, annesine, babasına, kardeşine ya
da başka kişilere tahsis edenler, kira geliri elde etmiş gibi, emsal kira bedeli üzerinden, gelir vergisi beyannamesi vermek zorundadırlar.
Eşler ve çocukların kira gelirleri varsa bunların kira gelirleri kendileri
tarafından beyan edilir. Gayrimenkulün bedelsiz olarak yani kira alınmadan tahsis edildiği durumlarda, emlak vergisi değerinin yüzde 5'i, emsal kira bedeli olarak göz önüne alınır (GVK Md. 73).
3. Beyanname Ne Zaman Verilecek?
1 Ocak-31 Aralık döneminde beyana tabi kira geliri elde edenler, izleyen yılın Mart ayının 15 nci günü aksamına kadar yıllık gelir vergisi beyannamesi
vereceklerdir. Yani Mustafa Bey 2006 yılında elde edeceği kira gelirini 15 Mart
2007 aksamına kadar beyan etmek zorundadır.
Kira gelirlerinin yani sıra, beyana tabi başka geliri de olanlar (örneğin
esnaf, tüccar ya da serbest meslek erbabı veya beyanı gerektirecek tutarda
Devlet Tahvili ya da Hazine Bonosu faiz geliri olanlar), yıllık gelir
vergisi beyannamesini izleyen yılın Mart ayının 15 nci günü aksamına kadar
beyana tabi tüm gelirlerini aynı beyannamede birleştirerek vereceklerdir.
(GVK Md. 92)
4. Beyanname Nereye Verilecek?
Kira gelirleri ile ilgili beyanname, mükellefin bağli olduğu vergi
dairesine verilecektir. Mükellefler genellikle, oturdukları evin yani
ikametgahlarının bulunduğu yerin vergi dairesine bağlı oldukları için,
kira gelirleriyle ilgili yıllık gelir vergisi beyannamelerini de, kira
geliri elde ettikleri gayrimenkulün değil, kendi ikametgahlarının
bulunduğu yerin vergi dairesine verirler.
B. KİRA GELİRİNİN VERGİSİ NE ZAMAN ÖDENECEK?
Kira gelirlerinin bildirildiği yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden
hesaplanan gelir vergisi MART ve TEMMUZ aylarında, iki eşit taksitte ödenecektir.
|
